Chợ Đông Hà, Quảng Trị

Đông Hà là thành phố trung tâm của tỉnh Quảng Trị. Nơi đây từng là mảnh đất đầy bom đạn trong chiến tranh và nay đang từng ngày thay da đổi thịt, hướng phát triển đô thị tầm cỡ ở khu vực miền Trung. Đông Hà cũng một trong những nơi giao thương hàng hóa mạnh mẽ giữa Việt Nam và các nước trong khu vực Đông Dương.

Chợ Đông Hà là một trong những chợ được xếp vào nhóm lớn nhất nước cả về quy mô công trình và năng lực kinh doanh hàng hóa.

Góc nhìn chính diện lối chính vào chợ.

Chợ Đông Hà được thiết kế bởi kiến trúc sư Nguyễn Tiến Thuận, văn phòng kiến trúc X1-HAAI tại Hà Nội. Về tổng thể là một cụm nhiều công trình thương mại phân khu theo chức năng gồm: khu bán hàng tiêu dùng – gia dụng, khu bán mặt hàng khô, đình chợ bán đồ ăn và khu bán đồ tươi sống.

Mặt đứng lối chính vào chợ.

Các khối không gian kiến trúc ở đây được thiết kế gợi hình tượng những con thuyền đang đậu sát vào nhau, ngụ bên bờ sông Hiếu thơ mộng ngay vị trí trung tâm thành phố Đông Hà. Hình tượng này gợi lên góc nhìn một khi chợ bên sông đặc trưng “trên bến dưới thuyền” của người Việt Nam.

Mặt đứng phía trong chợ nhìn từ hướng Đình chợ.

Công trình mang nét kiến trúc hiện đại, hình khối và tỷ lệ hài hòa. Giao thông được thiết kế thông minh để chợ có thể được tiếp cận từ nhiều hướng và nhiều lối. Do chợ nằm bên sông và xung quanh không bị chắn bởi bất cứ công trình nào nên các diện lấy sáng hoàn toàn được hưởng trọn vẹn nguồn sáng tự nhiên. Gió và không khí mát từ sông dễ dàng đi sâu vào công trình.

Sảnh vào chợ được thiết kế thoáng, hệ trần caro mang nét đặc trưng khối trong kiến trúc hiện đại.
Hệ vòm trần tầng 1 mang nét kiến trúc hiện đại.
Hệ cột đỡ và vòm bê tông trên tầng 2 khu chợ.
Hệ trần vòm trên tầng 2 khu chợ.

Theo KTS Nguyễn Tiến Thuận: “Công trình Chợ Đông Hà từ khi khởi công đến lúc hoàn thành kéo dài 13 năm. Những công trình như vậy trên thế giới không hiếm.”

Cầu thang ngay lối chính vào chợ.
Cầu thang dẫn lên tầng 2, chủ yếu kinh doanh mặt hàng quần áo thời trang.

Chia sẻ thêm về công trình này, kiến trúc sư cho biết: “Nhiều người thường hỏi tôi rằng công trình này thi công lâu vậy, liệu đến khi đưa vào sử dụng có trở nên lạc hậu? Ở Việt Nam vấn đề quản lý là một đặc trưng của thể loại công trình công cộng. Người ta không quản lý bằng dự toán chi tiết mà phải bằng suất đầu tư nên nhiều công trình nếu không thấu hiểu điều này thường đến lúc nghiệm thu, tinh thần kiến trúc sẽ không được toàn vẹn như thiết kế ban đầu. Ở nước ngoài, kiến trúc sư có những quyền nhất định trong việc ứng xử với công trình được xây dựng trong thời gian dài. Trong những trường hợp cụ thể, do thấu hiểu điều này nên tôi vẫn có cách của riêng mình để làm được những thay đổi cần thiết so với thiết kế ban đầu.”

Cầu thang bên ngoài chợ.
Tạo hình mũi thuyền trên dãy hệ mái.

Công trình chợ Đông Hà theo kiến trúc sư Nguyễn Tiến Thuận là một trong những công trình đáng nhớ của ông tại Quảng Trị bên cạnh Trung tâm thương mại quốc tế Lao Bảo ở vùng biên và Tượng đài Khát vọng Thống nhất bên bờ Hiền Lương. Chợ Đông Hà điển hình cho một phong cách kiến trúc hiện đại tiêu biểu hình thành giai đoạn sau 1990 được kiến trúc sư người Việt thực hiện, một biểu tượng điểm nhấn của thành phố Đông Hà nói riêng và tỉnh Quảng Trị nói chung.

Hành lang mặt đứng phía trong chợ.
Một dãy hành lang trống.
Dãy hàng lang khác được những người thợ may ngồi làm việc.
Chi tiết lỗ thông gió cũng tựa hình mũi thuyền.
Mái vòm bên trong Đình chợ, trung tâm ăn uống cho mọi người, được thiết kế như một chiếc nón lớn.
Khu vực lấy nước bên trong Đình chợ.
Khu bán đồ tươi sống.

Nội dung:
TTH

Ảnh:
Triệu Chiến, TTH

Xem thêm
Can’s Terra / Ensamble Studio