Đình làng Nôm

Đình làng Nôm thờ Thánh Tam Giang – một vị tướng của Hai Bà Trưng. Công trình có hướng Đông Nam, vốn theo mạch linh khí phong thủy của làng. Ngôi đình trùng tu chính thức lần gần nhất vào năm 1942. Làng Nôm hiện còn lưu được nhiều nét văn hóa cổ của vùng đất Phố Hiến. Đình có kiến trúc theo phong cách hội quán Phúc Kiến.

Sân Đình làng Nôm

Ngôi đình dựng theo hình chữ Tam, trước gồm 5 gian đại bái, tiếp theo là 3 gian chính đường, hai bên có tả vu – hữu vu thông nhau, cuối cùng là hậu cung trong việc đặt bài vị của ngài Đức thánh cũng là thành hoàng làng.

Thánh Tam Giang là tướng quân của Hai Bà Trưng, đi đánh giặc khi về đến Trại Đồng Cầu, thấy phong cảnh đẹp nên đã dừng chân nghỉ tại đây. Một thời gian sau, Đức Thánh Tam Giang quay lại vùng đất này thu nạp quân Sĩ, luyện binh tại đây, góp phần cùng Hai Bà Trưng chống lại nhà Đông Hán, mang lại độc lập tự do cho dân tộc. Ghi nhớ công lao của Đức Thánh Tam Giang, người dân làng Nôm đã lập đền thờ ông tại làng. Thời gian đầu, nơi thờ Đức Thánh Tam Giang chỉ là ngôi miếu nhỏ, sau này, làm ăn khấm khá, người dân làng Nôm tập trung tiền của, công sức xây dựng thành đình Tam Giang.

Phía trước tường và cột trụ bậc lên xuống đều xây bằng đá xanh rất chắc chắn
Hoạ tiết trên trần khu trong đình Nôm
Sân trong phía trước Hậu cung
Hướng nhìn về phía Đình từ Hậu Cung

Phía sau đình làng là một gò đất, kết hợp với gò đất ngoài cổng làng (người làng tương truyền đó là gò Con Bống, độ cao thấp hơn gò sau đình), tạo thành thế “tiền án hậu chẩm”, tức là được che phía trước, có chỗ dựa phía sa với “minh đường” chính là vị trí ao làng.

Cũng như bao cơ sở thờ cúng khác ở khắp làng quê tại Việt Nam, khu vực Hậu cung của đình chỉ mở cửa vào dịp lễ hội làng, tổ chức từ ngày mồng mười đến mười hai tháng giêng, kết thúc vào trưa ngày mười hai hoặc dịp lễ Tết để dân đến thăm và chiêm bái.

Khi bước vào sân đình, bất cứ ai cũng bị ấn tượng bởi hình ảnh hai con rồng đá nằm chầu bên ngoài cửa đình, các nét chạm khắc vô cùng tinh tế và điêu luyện: đầu rồng mọc sừng, thân uốn lượn tựa đang bay trên không trung, mình có vây, chân bốn móng. Kế sau đó hai con rồng đá là hai Ông Voi chầu có kích thước tương đối với voi thật, phía trước tường và cột trụ bậc lên xuống đều được xây bằng đá xanh rất chắc chắn.


Làng Nôm thuộc xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm tỉnh Hưng Yên, cách thủ đô Hà Nội không xa. Năm tháng trôi qua, làng Nôm vẫn là mảnh đất được người dân Hưng Yên trân trọng, gìn giữ. Trước cuộc sống nhộn nhịp, xô bồ, thật khó có nơi nào mà người ta cảm thấy yên bình đến vậy. Những nét đẹp kiến trúc, văn hóa và con người vẫn vẹn nguyên sau hơn 200 năm biến động.

Ảnh:
Triệu Chiến

Phim:
Trần Đức

Nội dung:
TTH

Một chi tiết điêu khắc ở mái đình