Nhà người Chăm ở Bảo tàng dân tộc học Việt Nam

Khuôn viên nhà Chăm thường có từ 5 – 7 ngôi nhà theo thứ tự, gồm nhà bếp, nhà tục, tức thang dơ, nơi dành cho đôi vợ chồng mới cưới ở và là nơi diễn ra mọi nghi lễ trong gia đình.

TS Lê Duy Đại, Hội Dân tộc học và Nhân học Việt Nam, lý giải cách bố trí nhà như vậy bắt nguồn từ quan niệm âm dương ngũ hành truyền thống của người Chăm: “Họ cái gì cũng quy về ngũ hành, phồn thực, âm dương. 5 ngôi nhà là ngũ hành. Còn 7 ngôi nhà mà để cối xay, cối giã và có nhà để công cụ thì quan niệm của người Chăm thể hiện cái đầu của con người. Hoàn chỉnh của một cái đầu. Bảy ngôi nhà ấy có hai đôi mắt, hai lỗ tai, hai lỗ mũi, một cái miệng là 7”.

Ông nói thêm: “Người Chăm có nhiều nhóm, phân bố ở nhiều địa phương khác nhau thuộc các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, Bình Định, Phú Yên, An Giang…Khi bắt đầu triển khai công việc phục dựng nhà truyền thống của đồng bào Chăm, ông cùng nhóm chuyên gia rất trăn trở đưa ra các phương án lựa chọn. Khuôn viên truyền thống của nhóm đồng bào Chăm ở địa phương nào đặc trưng nhất để mang về phục dựng tại khu trưng bày ngoài trời của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam? Làm thế nào để phục dựng khuôn viên này, khi thực tế hàng chục năm nay, nhà truyền thống của đồng bào Chăm đã bị mai một?”

Qua nhiều cuộc điền dã, nghiên cứu, sưu tầm, tham vấn ý kiến của các nhà quản lý văn hóa, trí thức người Chăm, cuối cùng, ông cùng nhóm chuyên gia đã quyết định chọn khuôn viên nhà truyền thống của đồng bào Chăm – Bà Ni ở Ninh Thuận để triển khai dự án.


Thực hiện
Notes

Quay & Dựng
Trần Đức